یازدهمین سالگرد جنگ گرجستان و روسیه

تسنيم/ متن پيش رو در تسنيم منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست ماموکا باختادزه نخست وزير گرجستان در بيانيه اي که به مناسبت يازدهمين سالگرد جنگ اين کشور با روسيه بر سر اوستياي جنوبي منتشر کرد، مسئوليت اين جنگ را متوجه حزب جنبش اتحاد ملي دانست. حزب جنبش اتحاد ملي در اکتبر 2001 توسط ميخاييل ساکاشويلي تأسيس شد. اين حزب از احزاب نزديک به اتحاديه اروپا و ناتو بود و در نوامبر 2003 پس از انقلاب گل رز، قدرت را در گرجستان به دست گرفت. باختادزه با اشاره به اين که هدف عالي هر دولتي حمايت از شهروندان، تامين صلح و جلوگيري از بروز فاجعه در کشور است، گفت که حزب جنبش اتحاد ملي در زمان قدرت خود نه تنها غيرمسئولانه رفتار مي کردند بلکه با سياست هاي خود اجراي نقشه اشغال اوستياي جنوبي از سوي روسيه را ممکن ساختند. نخست وزير گرجستان خاطر نشان کرد که دولت وي با يک سياست مداوم و توسعه مسالمت آميز با همراهي جامعه بين المللي به دنبال پايان دادن کامل به اشغال خاک اين کشور است. اهالي اوستيا، يک اقليت قومي مجزا از گرجي‌ها هستند که در کنار رودخانه دون زندگي مي‌کنند. اوستياي جنوبي در بيشتر کشورهاي جهان به عنوان قسمتي از گرجستان شناخته مي‌شود. اوستياي جنوبي حدود 70 هزار نفر جمعيت دارد که از اين تعداد (حدود 14 هزارنفر) از آن‌ها را اقليت گرجي‌تبار تشکيل مي‌دهند. پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي در سال‌هاي 1992–1991 درگيري‌هاي گوناگوني براي استقلال از گرجستان در اوستياي جنوبي رخ داد که منجر به مرگ دو هزار نفر شد. علت اين درگيري‌ها تلاش مردم اوستياي جنوبي براي اتحاد با منطقه خويشاوند خود، (اوستياي شمالي) بود. در سال 1992 ميلادي و پس از رسيدن به يک توافق‌نامه صلح، هر کدام از کشورهاي روسيه و گرجستان 500 نيرو را براي تأمين صلح به اوستياي جنوبي اعزام کردند. سپس گرجستان نيروهاي حافظ صلح روسيه را متهم به جانبداري از جدايي‌طلبان اوستياي جنوبي کرد. دولت روسيه اين اتهام را رد کرد. پس از برقراري صلح، بار ديگر درگيري‌هاي پراکنده‌اي بين نيروهاي گرجستان و جدايي‌طلبان آغاز شد. ميخائيل ساکاشويلي پس از اين که در جريان انقلاب گل رز در گرجستان به قدرت رسيد به مردم اوستياي جنوبي وعده اختيارات خاص به اين منطقه را در قالب يک دولت فدرال داد، ولي جدايي‌طلبان خواستار استقلال کامل اين منطقه از گرجستان شدند. پس از روزها نبرد سنگين ميان استقلال‌طلبان اوستياي جنوبي و ارتش گرجستان، آتش‌بس اعلام شد. پس از اعلام آتش‌بس، در تاريخ 7 آگوست 2008 نيروهاي ارتش گرجستان در يک عمليات غافلگيرانه، شهر چخينوالي را تصرف کردند. فرداي آن روز يعني در 8 آگوست 2008 ميلادي، روسيه در واکنش به حمله ارتش گرجستان، بخشي از نيروهاي خود را در مرز با اوستيا قرار داد. سپس تانک‌هاي روسيه وارد شهر چخينوالي شدند. دميتري مدودف، رئيس جمهور وقت روسيه، اين اقدام روسيه را در جهت دفاع از شهروندان روسي ساکن در اوستياي جنوبي عنوان کرد. ميخائيل ساکاشويلي نيز اعلام کرد گرجستان از خود در برابر حملات روسيه دفاع خواهد کرد. گرجستان همچنين اعلام کرد که هواپيماهاي جنگي روسيه فرودگاه بين‌المللي تفليس را بمباران کرده‌اند. روسيه همچنين ناوهاي جنگي خود را به بنادر گرجستان در حاشيه درياي سياه اعزام کرد. همچنين چهار افسر روسي نيز توسط گرجستان دستگير شدند. با وجود آنکه روسيه طرح صلح پيشنهادي فرانسه را پذيرفت و خروج از خاک گرجستان را آغاز کرد ولي اعلام کرد که دو منطقه جدايي طلب اوستياي جنوبي و آبخازيا، ديگر به هيچوجه نمي‌خواهند بخشي از خاک گرجستان باشند در نهايت پس از پيروزي استقلال‌طلبان، روسيه و نيکاراگوئه به ترتيب در 26 آگوست و 3 سپتامبر 2008 استقلال اوستياي جنوبي را به رسميت شناختند. اما اعضاي ناتو، اتحاديه اروپا و اکثر کشورهاي ديگر آن را بخشي از گرجستان مي‌دانند. در گزارشي که به دستور اتحاديه اروپا دربارهٔ جنگ گرجستان و روسيه تهيه شد، گرجستان در شروع جنگ با گلوله‌باران اوستياي جنوبي در تاريخ 7 اوت 2008، مقصر شناخته شده‌است؛ ولي هم‌چنين گفته‌شده که اقدام گرجستان در پي يک دوره طولاني اقدامات تحريک‌آميز و فشار مداوم از جانب روسيه بوده‌است. مقامات گرجستان، اوستياي جنوبي را يک سرزمين اشغال شده توسط روس‌ها مي‌دانند. از سوي ديگر شايعاتي در مورد پيوستن احتمالي اوستياي جنوبي به فدراسيون روسيه وجود دارد. اتحاديه اروپا در بيانيه اي به مناسبت يازدهمين سال جنگ اوستياي جنوبي، اعلام کرد که فدراسيون روسيه برخلاف تهدات خود در توافق نامه آتش بس 12 آگوست 2018 و با نقض قوانين بين المللي، نه تنها حضور نظامي خود در آبخازيا و اوستياي جنوبي را حفظ کرده بلکه نيروهاي خود در اين دو منطقه را افزايش نيز داده است. در اين بيانيه آمده است: "حقوق اساسي جمعيت ساکن در اين مناطق هم چنان نقض مي شود. حق آزادي حرکت از طريق مرزسازي، بسته شدن موقت نقاط عبور و مرور و بازداشت هاي غيرقانوني و نيز نقض حق بازگشت ايمن و عزتمندانه آوارگان داخلي و پناهندگان محدود شده است. اتحاديه اروپا از تلاش هاي صادقانه و غير سياسي همه طرفها براي رسيدگي به مسائل بشردوستانه و امنيتي استقبال و پشتيباني مي کند و به حمايت از حاکميت و تماميت ارضي گرجستان در مرزهاي شناخته شده بين المللي خود ادامه خواهد داد." ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه روز سه شنبه 6 آگوست و کم تر از سه هفته مانده به انتخابات رياست جمهوري در جمهوري خودگران آبخازيا که قرار است در تاريخ 25 آگوست برگزار شود در شهر سوچي با رائول خاجيمبا رئيس جمهور آبخازيا ديدار کرد. در اين نشست همکاري هاي اجتماعي و اقتصادي دو جانبه و همچنين چشم انداز تعميق روابط مورد بحث قرار گرفت. پوتين با اشاره به انتخابات آينده در آبخازيا ابراز اميدواري کرد که اين انتخابات مطابق با اصول دموکراتيک برگزار و باعث تقويت ثبات در آبخازيا شود. خاجيمبا نيز به نمايندگي از مردم آبخازيا از پوتين به خاطر توجهاتش تشکر کرده درباره پروژه هاي در دست اجرا در منطقه که با پشتيباني مالي روسيه صورت مي گيرد تبادل نظر کرد. وي هم چنين بر اهميت توسعه ارتباطات دريايي و هوايي آبخازيا و همکاري هاي دفاعي و نظامي با روسيه تاکيد کرد. 26 آگوست امسال مصادف با يازدهمين سالگرد به رسميت سناختن استقلال آبخازيا از گرجستان توسط روسيه است. در 26 آگوست 2008 و دو هفته پس از پايان جنگ روسيه و گرجستان بر سر اوستياي جنوبي، مسکو به طور همزمان استقلال اوستياي جنوبي و آبخازيا را به رسميت شناخت. وزارت امور خارجه گرجستان ديدار پوتين و خاجيمبا که در آستانه يازدهمين سالگرد جنگ روسيه و گرجستان صورت گرفت را محکوم کرد و آن را تلاش غيرقانوني ديگر از سوي مسکو براي مشروع کردن رژيم هاي اشغالگر و ادامه سلطه خود بر اين مناطق اشغالي دانست. در اين بيانيه تاکيد شده که اقدام روسيه عليه استقلال، حاکميت و تماميت ارضي گرجستان است و اصول اساسي حقوق بين‌الملل را به شدت نقض مي کند. اين بيانيه خاطر نشان کرد جامعه بين الملل قاطعانه از اقتدار و تماميت ارضي گرجستان و سياست عدم به رسميت شناختن آبخازيا و اوستياي جنوبي حمايت مي کند و عليرغم تلاش هاي روسيه، گرجستان هرگز تحمل اشغال غيرقانوني مناطق خود را نخواهد داشت. وزارت امور خارجه گرجستان در بيانيه ديگري که به مناسبت ازدهمين سالگرد جنگ با روسيه منتشر شد از مسکو خواست تا توافق نامه آتش بس 12 آگوست 2008 را اجرا کند. وزارت خارجه گرجستان در ادامه از فدراسيون روسيه خواست که به استقلال و تماميت ارضي گرجستان در مرزهاي بين المللي شناخته شده احترام بگذارد و تصميم غيرقانوني خود را در مورد به رسميت شناختن استقلال به اصطلاح سرزمين هاي اشغالي متوقف کند. اين وزارت خانه همچنين با ابراز نگراني از نصب نرده هاي سيم خاردار و ساير موانع مصنوعي، بسته شدن گذرگاه ها، محدوديت آزادي حرکت و عمل آدم ربايي و بازداشت غيرقانوني مردم محلي، خاطرنشان کرد که روسيه به شدت در حال نقض حقوق اساسي بشر و ايجاد شرايط غيرقابل تحمل براي مردم درگير جنگ مي باشد. در اين بيانيه آمده است: "اين نگراني وجود دارد گرجي هايي که در مناطق آبخازيا و اوستياي جنوبي باقي مانده اند هدف ظلم و ستم و تبعيض هاي قومي از جمله منع آموزش به زبان مادري گرجي و توهين به عزتشان از طريق اعمال زور براي تغيير هويت قوميشان قرار بگيرند. گرجستان توافقنامه آتش بس 12 آگوست 2008 را به طور کامل به اجرا درآورد و در بسياري از موارد بارها و بارها به طور يک جانبه مجدداً بر تعهد خود مبني بر عدم استفاده از زور تأکيد کرده و همچنان در انتظار اقدامات طرف مقابل است. در حالي که فدراسيون روسيه عمداً سعي در تضعيف قالب هاي مذاکرات صلح دارد، تفليس مشارکت سازنده خود در گفتگوهاي بين المللي ژنو را ادامه مي دهد و هيچ تلاشي را براي برطرف کردن مشکلات امنيتي و بشردوستانه افراد متاثر از اشغال غيرقانوني روسيه دريغ نمي کند". وزارت امور خارجه گرجستان همچنين از جامعه جهاني خواست تلاش هاي بيش تري براي اطمينان از پايان دادن به اشغال سرزمين هاي گرجستان توسط روسيه و بازگشت ايمن و عزتمندانه آوارگان داخلي و پناهندگان مبذول بدارند و در انتها به خانواده هاي سربازان و غيرنظاميان کشته شده در جنگ روسيه و گرجستان در سال 2008 تسليت گفت. علاوه بر اتحاديه اروپا، کشورهاي انگليس، لتوني، ليتواني و اوکراين نيز بار ديگر حمايت خود را از حاکميت و تماميت ارضي گرجستان تکرار کردند. درگيري هاي مسکو و تفليس پيامدهاي متععدي براي گرجستان در بر داشت. دولت گرجستان در سال 2008 اعلام کرد که آسيب وارده از اين جنگ به گرجستان يک ميليارد دلار بوده ‌است؛ اين درحاليست که در آن سال بودجه گرجستان تنها سه ميليارد دلار بود. اين جنگ باعث کاهش رشد اقتصادي گرجستان شد. رشد اقتصادي اين کشور در سال‌هاي 2006 و 2007 بين 10 تا 12 درصد بود. در اين جنگ 412 گرجستاني شامل 170 نظامي، 14 پليس و 228 غيرنظامي کشته شدند. 1747 گرجستاني نيز از جمله 973 نظامي، 227 پليس و 547 غيرنظامي زخمي شدند.3 روزنامه نگار کشته و 6 روزنامه نگار نيز زخمي شدند. تعداد آوارگان داخلي نيز بيش از 130 هزار نفر اعلام شد که هنوز 26 هزار نفرشان حق بازگست به خانه هاي خود را ندارند. در مجموع در حال حاضر بيش از نيم ميليون نفر از ساکنان مناطق آبخازيا و اوستياي جنوبي آواره هستند. 35 هزار خانه نيز ويران شده و از زمان جنگ سال 2008 تا کنون بيش از 125 روستا در اشغال هستند. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد