نگاهی به مشهورترین سریال‌های دنباله‌دار تلویزیون

پس از «پايتخت»، «بچه مهندس» سريالي است که تاکنون سه فصل از آن روي آنتن تلويزيون رفته و فصل چهارمش هم در دست ساخت است و تيم توليد سريال «از سرنوشت» هم که به تازگي پخش فصل سومش را به پايان رسانده خودشان را براي ساختن فصل چهارم اين سريال آماده مي‌کنند.

از سوي ديگر در روزهاي گذشته خبري درباره ساخت فصل دوم سريال پرمخاطب و کمدي «دودکش» روي آنتن رفت و البته ساخت فصل دوم «زيرخاکي» که در پايان فصل اول وعده آن به مخاطبان داده شده بود با حاشيه‌هايي همراه شد. به همين بهانه‌ها نگاهي به ۱۴ سريال پرطرفدار و چند فصلي تلويزيون انداختيم.

اولين سريال دو فصلي تلويزيون

در دهه ۷۰ اولين سريال دو فصلي تلويزيون، مجموعه «مزد ترس» بود. «مزد ترس» در سال ۷۱ به کارگرداني حميد تمجيدي و با بازي عبدالرضا اکبري، اسماعيل محرابي، علي دهکردي، رضا بنفشه‌خواه، فريبرز عرب نيا، علي اوسيوند، جزو اولين سريال‌هاي تلويزيوني در ژانر جنايي، خانوادگي بود که مخاطبان تلويزيون را پاي شبکه دو مي‌نشاند. سريالي که ساخت آن به فصل دوم رسيد و سال ۷۴ سري جديد سريال با عنوان «بازي با مرگ» پخش شد و در قسمت دوم موضوع شگفت انگيزي رخ داد که توانست مخاطب منتظر و علاقه‌مند را پاي تلويزيون بنشاند. اما در کل دهه ۷۰ تنها همين سريال قدم به چند فصلي شدن گذاشت و کم کم راه را براي ديگر سريال‌ها باز کرد.

« زير آسمان شهر»، اولين در دهه ۸۰

سال‌ها پس از «مزد ترس» و سال‌ها پيش از آن که «پايتخت» و «نون .خ» و «ستايش» براي فصل‌هاي متوالي ساخته شوند، سريال «زير آسمان شهر» راه خود را پيدا کرد تا بتواند در سه فصل روي آنتن تلويزيون برود. اين سريال با روايت زندگي طبقه‌هاي گوناگون جامعه، يک کمدي روي آنتن شبکه سه صدا و سيما برد و استقبال زياد از فصل اول باعث ساخت سري دوم سريال شد، اما فصل سوم با تغييرات بسيار بيشتري ساخته شد و تيم بازيگران سريال به صورت کامل تغيير کرد.

اگرچه مهران غفوريان بعدها از تمايل و علاقه‌اش به ساخت چهارمين فصل سريال زير آسمان شهر هم سخن گفت اما با از دنيا رفتن چند تن از کارکترهاي اين سريال، اين ايده‌ هرگز عملي نشد. مهران غفوريان، حميد لولايي، مجيد صالحي، مرحومه ملکه رنجبر، مرحوم کيومرث ملک مطيعي، نصرالله رادش و اکبر عبدي از ستارگان اصلي اين سريال در فصل‌هاي مختلف بودند.

مرد چند هزار چهره

نام مهران مديري، معمولا همراه يکي از سريال‌ها يا برنامه‌هاي طنز سينما و تلويزيون مي‌آيد، کارگرداني که در زمينه کمدي سليقه مخاطب را مي‌شناسد و هميشه سعي کرده با آثارش مخاطب را پاي تلويزيون بنشاند. شايد سريال مرد «هزار چهره» را به خاطر بياوريد که کارگردان سريال يعني مهران مديري محور اصلي داستان بود، سريالي که در همان زمان، يک داستان و موضوع متفاوتي را در قالب طنز به نمايش گذاشت. اين سريال که در نوروز ۱۳۸۷ از شبکه سوم صدا و سيما پخش شد و بعد از فصل اول، مهران مديري تصميم گرفت فصل دوم سريال با عنوان «مرد دو هزار چهره» را بسازد و در نوروز ۸۸ روي آنتن شبکه سه سيما ببرد تا وضعيت کارکتر مسعود شصتچي که کارمند اداره ثبت احوال بود، مشخص شود.

«هوش سياه» و ابزار جاسوسي

در تلويزيون کمتر شاهد ساخت سريال‌هايي در ژانر معمايي و جنايي هستيم، اما سريال‌هايي که در اين زمينه ساخته شدند، هميشه مخاطبان خودشان را پيدا کرده‌اند، «هوش سياه» که در سال ۸۹ ساخته شد نيز يکي از همين سريال‌هايي بود که در همان ۱۵ قسمت فصل نخست هواداران بسياري پيدا کرد. اين سريال که حاصل همکاري نيروي انتظامي و شبکه سه بود، بيشتر به موضوعات جرايم اينترنتي، شرکت‌هاي هرمي و ابزارهاي جاسوسي مي‌پرداخت. فصل اول و دوم سريال «هوش سياه» با بازي حسين ياري، کيکاووس ياکيده و داريوش اسدزاده ساخته شد.

«هوش سياه ۲» که سال ۱۳۹۲ پخش شد به اندازه فصل نخست توانست مخاطبان خود را جذب کند، با اين حال عوامل سريال از وضعيت ساخت آن ناراضي بودند و علاقه‌اي به ساخت فصل سوم آن نداشتند. بنابراين پرونده «هوش سياه» هم پس از دو فصل به پايان رسيد. 

 «ستايش» و انتظار براي فصل چهارم

«ستايش» سريالي که در سه فصل روي آنتن شبکه سه سيما رفت و روايت زندگي زني به نام ستايش را از دوره جواني تا پيري به تصوير کشيد، «ستايش» هرچند که حواشي زيادي مانند موضوع گريم را در فصل دوم و سوم با خود به همراه داشت، اما توانست جاي خود را در ميان بينندگان تلويزيون پيدا کند. سريالي در ژانر درام، خانوادگي و اجتماعي با بازي نرگس محمدي، داريوش ارجمند و مهدي سلوکي در هر سه فصل و کارگرداني سعيد سلطاني براي بار اول در سال ۸۹، سري دوم در سال ۹۳ و براي فصل سوم در سال ۹۸ روي آنتن شبکه سه سيما رفت. البته سازندگان اين سريال پيشتر اعلام کردند که قصد دارند، فصل چهارم اين سريال را نيز روانه آنتن تلويزيون کنند.

دهه ۹۰ و بازار گرم سريال‌هاي چند فصلي

در دهه ۷۰ تنها يک سريال دو فصلي داشتيم و در دهه ۸۰ اين رقم به تعداد انگشتان دست رسيد، اما دهه ۹۰ را مي‌توان بازاري گرم، براي ساخت و نمايش سريال‌هاي چند فصلي دانست، سريال‌هايي در ژانرهاي مختلف که بيشتر قالب طنز داشتند و حتي تعدادي از آنها توانستند در بيش از دو فصل روي آنتن تلويزيون بروند.

يکي از اين سريال‌ها که طرفداران زيادي هم دارد، «پايتخت» است، که تا امروز براي شش فصل ساخته شده و در پايان هر فصل، خبر ساخت فصل جديد آن اعلام شده است. سيروس مقدم زماني که فصل اول سريال را در تعطيلات نوروز ۱۳۹۰ روانه آنتن شبکه يک کرد، قصد نداشت تا يک سريال چند فصلي بسازد اما به دليل آنکه با استقبال مخاطبان مواجه شد تا نوروز ۹۹ اين سريال را روي آنتن شبکه يک برد و به گفته عوامل سازنده سريال، در نوروز ۱۴۰۰ نيز شاهد پخش فصل هفتم سريال خواهيم بود. «پايتخت» خيلي سريع به محبوب‌ترين سريال نوروزي سال تبديل شد و دو سال بعد، فصل دوم سريال در تعطيلات نوروز پخش شد و« پايتخت ۳» هم در نوروز ۱۳۹۳ به تلويزيون راه پيدا کرد.

داستان زندگي نقي معمولي و خانواده ماه رمضان سال ۱۳۹۴ به فصل چهارم رسيد. محسن تنابنده، ريما رامين‌فر، عليرضا خمسه و احمد مهران‌فر در کنار نسرين نصرتي و مهران احمدي ستاره‌هاي اصلي سريال در همه ۵ فصل ابتدايي حضور داشتند.

بازگشت «دودکش» در ۱۴۰۰

يکي ديگر از سريال‌هايي که به تازگي ضبط فصل سوم آن آغاز شده است، سريال «دودکش» به کارگرداني محمدحسين لطيفي است که براي اولين بار در ماه رمضان ۹۲ از شبکه يک پخش ‌شد. سري دوم اين مجموعه هم در سال ۱۳۹۵ به نام «پادري» ساخته شد. ماجراي اصلي، داستان يک قاليشويي بود که اتفاقات زيادي در آن جا رخ مي‌دادکه بيشتر هم در قالب طنز به نمايش در مي‌آمد. هومن برق‌نورد و بهنام تشکر نقش‌هاي اصلي داستان بودند که بعد از همکاري «ساختمان پزشکان» و «دزد و پليس» باز هم همراه يکديگر شدند تا داستان اين سريال را پيش ببرند.

 «دردسرهاي عظيم» و عجيب

 همه ما دائما در حال دست و پنجه نرم کردن با مشکلات بزرگ و کوچکي هستيم که در مسير زندگي پيش روي ما قرار مي‌گيرند، اما لطيف «دردسرهاي عظيم» دائما با مشکلات عجيب و غريبي روبه رو مي‌شد که کمتر براي کسي رخ مي‌دهد. داستان فصل اول با يک سوژه خاص، از زنده شدن يک مرده شروع شد و فصل دوم پيچيدگي ماجرا با يک شباهت ساده بيشتر شد، يکي از دلايل جذابيت اين سريال دو فصلي که در سال ۹۳و ۹۵ روي آنتن شبکه سه رفت حضور جواد عزتي و الناز حبيبي به عنوان دو بازيگر جوان در تلويزيون بود.

«در حاشيه»، طنز پر حاشيه

سريال «در حاشيه» سريال طنزي در نقد فضاي پزشکي بود که در نوروز سال ۹۴ از شبکه ۳ پخش شد و حواشي زيادي را به همراه داشت. همکاري مديري با اميرمهدي ژوله، مرحوم خشايار الوند به عنوان نويسنده و مرحوم عارف لرستاني، سيامک انصاري و مهران غفوريان، موضوع خاص و پرحاشيه دنياي پزشکي را براي مخاطب تلويزيون به تصوير کشيد. هرچند اين سريال خيلي باب ميل پزشکان نبود، اما در ميان مردم طرفداران خود را پيدا کرد. «در حاشيه ۲» پايان سال ۹۴ پخش شد و اين بار خود مهران مديري نقشي نداشت و بازيگران سري اول در حال سپري کردن دوران زندان‌شان بودند که ماجراهاي جديدي را به وجود آوردند. سري دوم جذابيت‌هاي سري اول را نداشت و مديري نيز ترجيح داد ديگر ساخت اين سريال را ادامه ندهد.

«ليسانسه‌ها» فوق ليسانس گرفتند 

فصل اول سريال «ليسانسه‌ها» اولين بار در ۱۳۹۵ روي آنتن شبکه سه سيما رفت، فصل دوم  نيز در سال ۱۳۹۶ ميزبان تماشاگران شبکه سه بود. اما فصل سوم آن با تغيير نام به «فوق ليسانسه‌ها» در سال ۱۳۹۸روي آنتن رفت. «ليسانسه‌ها» در قالب خود يکي از سريال‌هاي محبوب تلويزيون به شمار مي‌آيد که البته فصل سوم آن موافقان و مخالفان زيادي داشت.

داستان سه فصل سريال «ليسانسه‌ها» درباره سه دوست صميمي و جوان است. يکي از آن‌ها فکر مهاجرت در سر دارد و يکي دنبال تشکيل زندگي است و يکي هم به دنبال خانه مي‌گردد. با اين حال داستان‌هاي جالبي در زندگي آن‌ها رخ مي‌دهد که پيوند و ارتباط آن‌ها را بيشتر و پررنگ‌تر مي‌کند. اميرحسين رستمي، هوتن شکيبا و امير کاظمي ستاره‌هاي اصلي «ليسانسه‌ها» با کارگرداني سروش صحت بودند.

«ديوار به ديوار» موضوعي کليشه‌اي با رويکردي متفاوت

موضوع کلاهبرداري و خريد خانه از آن دسته از اتفاقاتي است که يا با آن روبه رو مي‌شويم و يا ماجراي آن را مي‌شنويم، حالا اگر چند خانواده قصد خريد خانه را داشته باشند و فروشنده نيز با مشکل مالي مواجه شود و آن خانواده‌ها بي جا و مکان بمانند قصه سريال «ديوار به ديوار» شکل مي‌گيرد، سريالي که شايد موضوع آن کليشه‌اي به نظر بيايد، اما کشمکش و چالش‌ها بين اين خانواده‌ها و قهر و آشتي آنها فضايي را براي مخاطب ايجاد مي‌کند که سامان مقدم، کارگردان سريال، تصميم مي‌گيرد تا فصل دوم آن را بسازد و در نوروز ۹۷ روي آنتن شبکه سه سيما ببرد.

علاوه بر داستان، بازيگران اصلي سريال يعني پژمان جمشيدي، ويشکا آسايش، فرهاد آئيش، اميرمهدي ژوله، آزاده صمدي، رويا تيموريان و حسن زارعي باعث شدند سريال به سرعت جاي خود را ميان مخاطبان تلويزيوني پيدا کند.

خانه خورشيد و زندگي کودکان

جواد جوادي، اسم و فاميلي که تا انتهاي فصل سوم با آن شوخي شد و به گفته سازندگان، حالا هم قرار است به زودي فصل چهارم آن نمايش داده شود. قصه از خانه خورشيد و چندين کودک آغاز مي‌شود، کودکاني که بنا به هر دليلي پدر و مادر کنار آنها نيست و براي مراقبت بيشتر در پرورشگاه زندگي مي‌کنند، يکي از همين کودکان جواد جوادي است که سريال « بچه مهندس» روايت زندگي او از نوزادي تا بزرگسالي است که در سه فصل، روي آنتن شبکه دو سيما رفت. علي غفاري، کارگردان اين سريال، براي اولين بار اين سريال را در رمضان سال ۹۷ روانه آنتن شبکه دو سيما کرد و سعي کرد در سه فصل، زندگي کودکان خانه خورشيد که محوريت داستان هم کارکتر جواد بود را به تصوير بکشد.

«از سرنوشت» مشابه «بچه مهندس»

«بچه مهندس» تنها سريالي نبود که به زندگي چند کودک پرورشگاهي پرداخته بود، «از سرنوشت» با کارگرداني محمدرضا خردمندان و عليرضا بذر افشان نيز، روايت زندگي سهراب، هاشم، نغمه و آرزو بود، کاراکترهايي که مخاطب را با قصه خود همراه کرده‌اند و حالا بيننده شبکه دو، منتظر دانستن عاقبت داستان هاشم و سهراب است . دو کودکي که از ابتداي زندگي‌شان در پرورشگاه با آنها همراه شده و حالا به يک سروسامان نسبي رسيده‌اند و قرار است سرانجام زندگي آنها را در فصل چهارم ببينيم که به زودي قرار است پخش شود. دارا حيايي، کيسان ديباج، فاطيما بهارمست و مونا کرمي چهار بازيگري هستند.

کرونا و نيمه‌کاره ماندن «نون.خ» 

سعيد آقاخاني، بازيگر و کارگرداني که اصالتا اهل کردستان است، در سال ۹۷ تصميم گرفت سريالي بسازد تا فرهنگ زندگي کُردها را نشان دهد، سريالي که فصل اول آن نوروز ۹۸ روي آنتن شبکه يک رفت و نوروز ۹۹ به علت کرونا نيمه کاره رها شد، «نون. خ» روايت زندگي نور الدين خانزاده است که در فصل اول صادر کننده تخمه بود و در اين ميان با مشکلات زيادي برخورد کرد و به سختي آن‌ها را بر طرف کرد و در فصل دوم که به ظاهر مشکلات کاري‌اش حل شده بود، با مسئله زلزله مواجه شدند و ادامه سريال اين روزها در حال ساخت است تا سرانجام زندگي خانزاده و هم ولايتي‌هايش مشخص شود.

مهسا بهادري