روایت گری صحیح واقعه کربلا؛ ثبت ماندگار اسطوره‌های واقعی در ذهن کودکان

باشگاه خبرنگاران/ روايت صحيح و ساده واقعه کربلا براي کودکان مي‌تواند نقش مهمي در شکل گيري شخصيت اجتماعي آن‌ها ايفا کند.
واقعه کربلا، قصه ماندگاري است که يکي از دلايل ثبت و ماندگاري هزاران ساله آن، حضور کودکان و نوجوانان دختر و پسري است که نه تنها در ذهن هم سن و سالان خود بلکه در اذهان تمامي افراد جامعه، از مسلمان و غير مسلمان به زيباترين شکل ممکن نقش  بسته‌ است.

با نگاهي به حادثه عاشورا و اسطوره‌هاي بزرگ آن ميدان نبرد مي‌توان به خوبي اين حقيقت را درک کرد که نقش کودکان تا چه اندازه حياتي و کليدي بود تا جايي که توانستند نشان دهند قهرمانان هم مي‌توانند کودکاني باشند که با ثبت رشادت‌هاي کودکانه خود هيچگاه فراموش شدني نيستند و اين را مي‌توان به درستي از شخصيت‌هايي چون حضرت علي اصغر (ع) و حضرت رقيه (س) درک کرد.

وقتي کودکان، همراه خانواده خود به مجالس عزاداري سيد و سالار شهيدان مي‌روند به ديگر هم سن و سالان خود نگاه مي‌کنند و حتي در بيان گفتار و اعمال و رفتار خود، تا حدّي از آن‌ها الگو مي‌گيرند، به طوري که اگر آن‌ها لباس سياه بر تن کرده باشند، سينه، زنجير و يا طبل بز‌نند، به سرعت، تمامي اين موارد را از پدر يا مادر خود طلب مي‌کنند.

---

بازار

---

اين واقعيت مي‌تواند فرصت خوبي باشد که خانواده‌ها از همان دوران کودکي فرزند خود، با زباني ساده و کودکانه، آن‌ها را متناسب با سني که دارند با حادثه عاشورا و رشادت‌هاي قهرمانان آن آشنا کنند.


بيان مصائب اين واقعه بايد به گونه‌اي باشد که در عين سادگي و اداي حق مطلب، درس بزرگي را به کودکان دهد که اين موضوع بايد بسيار دقيق مورد توجه بزرگسالان قرار گيرد، به طوري که بايد به گونه‌اي روايت گري کنند که در عين تلخي‌هاي واقعه و ظلم‌هايي که دشمنان کردند شيريني کار بزرگ ابا عبدالله الحسين (ع) و ياران باوفايشان را نيز در کلام خود نشان دهند و صرفا جنگ و خون و خونريزي را براي کودکان به تصوير نکِشند.

روش‌هاي متفاوتي براي آشنا کردن کودکان با واقعه عاشورا و بيان قصه آن وجود دارد که از آن جمله مي‌توان به آموزش و روايت گري گام به گام اشاره کرد که اين کار بايد متناسب با سن کودک و با زباني ساده و لطيف باشد که در اين ميان، نيازي به بيان جزئيات و زياده گويي نيست.

از ديگر روش‌هايي که مي‌توان ذکر کرد اين است که کودکان نبايد لزوما در مراسم‌ هيئات و روضه‌هاي طولاني مدت, با واقعه عاشورا آشنا شوند، چرا که صبر کودکان کمتر از افراد بزرگسال است و خستگي ناشي از آن باعث بروز دلزدگي در آن‌ها مي‌شود و از همه مهم تر اينکه در چنين مجالسي به زبان عام و براي تمام عزاداران روايت گري صورت مي‌گيرد که نه تنها خارج از حوصله کودکان بلکه زبانش متفاوت از زبان آن هاست و اگر اين مهم رعايت نشود، باعث مي‌شود که کودک در سال‌هاي بعد هم از حضور در مراسم و روضه‌هاي ايام محرم امتناع کند.

تهيه کردن و خواندن کتاب‌هاي داستان با موضوع عاشورا از ديگر روش‌هاي مناسب براي بيان اين قصه بزرگ و ماندگار است، چرا که نه تنها تصويرهاي آن بلکه آموزش غير مستقيم براي کودکان به ويژه آن دسته از کودکاني که رده سني پايين تري دارند، بسيار مفيد است.

راحيل شمسايي, روانشناس و کارشناس خانواده در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان, در رابطه با شيوه روايت قصه کربلا براي کودکان و تأثير اجتماعي مثبت آن در شکل گيري شخصيت آن‌ها اظهار کرد: سوالاتي که با شروع ايام محرم براي اغلب خانواده‌هاي داراي کودک مطرح مي‌شود اين است که چگونه به زبان ساده در خصوص واقعه کربلا براي کودک خود توضيح دهند و کودک آن‌ها تا چه حد بايد از اين واقعه اطلاع داشته باشد؟

وي بيان کرد: روايت گري قصه کربلا براي کودکان, يکي از موضوع هاي اجتماعي بسيار مهم است و خانواده‌ها بايد به آن اهميت دهند، زيرا درس بزرگي که کودکان از اين واقعه مهم تاريخي مي‌گيرند تا بزرگسالي آن‌ها همراهشان است و اين مي‌تواند تأثير مثبتي روي شکل گيري شخصيت کودکان داشته باشد.

اين روانشناس تصريح کرد: خانواده‌ها در مرحله اوّل بايد با زباني کاملا ساده, از شخصيت‌هاي ملموسي چون حُرّ, حضرت ابوالفضل(ع), امام حسين(ع), مسلم بن عقيل(ع) و...براي کودکان خود بگويند و سپس آن‌ها را با شخصيت‌هايي چون حضرت علي اصغر(ع), حضرت قاسم (ع), حضرت عبدالله بن الحسن(ع), حضرت رقيه و حضرت سکينه (س) که از لحاظ سني به آن‌ها نزديک تر هستند، آشنا کنند.

شمسايي گفت: به طور کلي اغلب کودکان به ويژه پسران به شخصيت‌هايي که جنگاوري مي‌کنند و قهرمان مي‌شوند علاقه خاصي دارند، بنابراين ايام محرم و صفر بهترين فرصت است براي آشنا کردن قهرمانان واقعه کربلا که با رشادت‌هاي خود درس جنگ و خونريزي ندادند، بلکه انسانيت و احياي دين را به معناي واقعي کلمه تعريف کردند.

وي ادامه داد: در مرحله اوّل روايتگري بايد نشان داد که ايثار و جوانمردي زنان و مردان حادثه عاشورا در مقايسه با عطش‌هاي آن‌ها اولويت بيشتري دارد، چرا که آن‌ها به خاطر حفظ ارزش‌ها و  دارايي شان که دين خداست به مبارزه با دشمنان پرداختند و به خاطر داشتن ويژگي‌هاي منحصر بفرد خود, ستودني ترين قهرمانان جهان شدند که نام و رشادت هاي آن‌ها هنوز پس از هزاران سال ماندگار است و از صفحه تاريخ, پاک شدني نيست.

اين کارشناس خانواده افزود: براي کودکان دختر, بايد از حضرت سکينه و حضرت رقيه(س) گفت که با وجود اسير شدن و داشتن مشکلات و مصائب سخت, پدر و مادر و عمه و عموهاي خود را تنها نگذاشتند و قدرتمندانه و به زيباترين شکل, از آرمان‌هاي خود و خانواده شان دفاع کرده و معناي خانواده و اتحاد را به خوبي و به زيبايي هرچه تمام تر معنا کردند که تمامي اين روايت‌ها بايد به گونه‌اي داستاني و ساده باشد تا کودکان را خسته نکند.

شمسايي با اشاره به اهميت تصويرسازي در بيان واقعه عاشورا براي کودکان افزود: تصويرسازي در بيان داستان عاشورا براي کودکان بسيار مهم است تا جايي که مي‌تواند نقش مهمي ايفا کند. بنابراين بايد به کودکان اجازه داد تا  شخصيت‌هاي مهم واقعه عاشورا را به تصوير بکِشند و در صورتي که به سياهپوش کردن اتاق خود, علاقه داشتند بايد اين فرصت را در اختيارشان قرار داد تا با سليقه خود, فضاي اختصاصي شان را محرمي کنند و در صورتي هم که علاقه‌اي به انجام اين کار نداشتند به هيچ عنوان با آن ها مقابله نکرد.

وي تاکيد کرد: پس از روايت شخصيت‌ها و رشادت‌هاي شخصيت‌هاي مهم واقعه عاشورا براي کودکان, بايد اجازه داد که آن‌ها متناسب با سن خود پرسشگري کنند تا هيچ گونه ابهامي در ذهن آن ها باقي نماند و بايد تأکيد کرد که اگرچه اين شخصيت هاي مهم مورد ظلم دشمنان  قرار گرفتند، امّا به هيچ عنوان زير بار ظلم نرفتند تا جايي که اقتدار و منزلت خود و خاندانشان را به خوبي حفظ کردند و نشان دادند که آرزو  و هدف اصلي آن ها حفظ و احياي دين خداوند بوده است.

اين روانشناس با بيان اينکه خانواده‌ها بايد به صحت و قابل فهم بودن روايتگري واقعه عاشورا براي کودکان توجه کنند, خاطرنشان کرد: بايد واقعه عاشورا را به گونه‌اي براي کودکان روايت کرد که از سنين کودکي تا بزرگسالي از آن درس بگيرند و الگو و قهرمانان حادثه کربلا را در ذهن خود ثبت کنند و صرفا اين تصور را نداشته باشند که محرم و مراسم و روضه‌هاي اباعبدالله الحسين(ع) و هيئت رفتن, صرفا در طبل زدن و نذري  دادن خلاصه مي‌شود، بلکه متوجه شوند که آزادگي, جوانمردي, انسانيت و دين خدا, درس‌هاي مهم عاشورا و قهرمانان آن هستند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar