قلعه بابک؛ دژ مستحکم خرمدینان به بلندای آسمان!

برترين ها/ طبيعت کشور ما به دليل تاريخ غني و البته پرماجراي خود، يادگاري‌هاي بسياري از دوره‌هاي زماني مختلف را در دل خود جاي داده است. بسياري از جاذبه‌هاي گردشگري تاريخي و طبيعي ايران به گونه‌اي با هم ادغام شده‌اند که حيرت‌انگيزترين مناظر باارزش اين خاک را تشکيل داده‌اند. يکي از اين تلفيق تاريخ و طبيعت در کشور ايران، قلعه بابک واقع در نزديکي کليبر است. در اين مطلب همراه ما باشيد تا اين قلعه زيبا و حيرت‌انگيز را که در قلب کوه قرار گرفته بيشتر بشناسيم. قلعه بابک به عنوان يکي از زيباترين جاذبه‌هاي توريستي و گردشگري آذربايجان شرقي، فاصله‌اي سه ساعته با تبريز دارد و در ۱۳ کيلومتري کليبر واقع شده است. به علاوه آنکه اين قلعه حدود يک ساعت و نيم نيز از اهر فاصله دارد، بنابراين مي‌توان گفت که نزديک‌ترين منطقه به اين قلعه، کليبر است که چيزي حدود سه کيلومتر با آن فاصله دارد. قلعه بابک، منطقه و بناي بسيار بزرگ و باشکوهي است که در گذشته‌هاي دور محل استقرار و البته سنگر دفاعي بابک خرمدين، از سرداران ايراني در مقابل تهاجم اعراب بوده است. اين سردار بزرگ در زمان قيام بر عليه دستگاه خلافت عباسي در قرن سوم هجري به همراه ياران خود به مدت بيش از بيست سال لشکريان عرب را که تصميم به محاصره و سرکوب جنبش خرمدينان داشتند در کوه‌ها سرگردان نگه داشتند و با کمک حمله‌هاي ناگهاني خود آن‌ها را مجبور به فرار کردند، بنابراين مي‌توان گفت که موقعيت استراتژيک قلعه بابک به شکل ويژه‌اي در اين پروسه و روند تاريخي تأثيرگذار بوده است. اين قلعه داراي چهار جهت ديده‌باني است که با کمک آن‌ها سربازان مي‌توانستند حتي تا کيلومتر‌ها دورتر را نيز زير نظر داشته باشند. علاوه بر اين استقرار اين بنا بر قله کوه باعث شده حتي هجوم سپاه صدهزارنفري نيز پيش نرفته و تلفاتي به‌جا نگذارد، چراکه سربازان بر بلندي اين دژ قرار مي‌گرفتند و تير و کمان دشمنان در اين ارتفاع بر آن‌ها تأثيري نداشت! اين قلعه که به نام‌هاي ديگري، چون بذ و قلعه جمهور نيز شناخته مي‌شود در سال ۱۳۴۵ با شماره ۶۲۳ در ليست آثار تاريخي، ملي و البته فرهنگي ايران به ثبت رسيد و در سال ۱۳۷۶ نيز توسط اداره کل ميراث فرهنگي آذربايجان مورد مرمت و بازسازي قرار گرفت. با اين وجود، بخش‌هاي نسبتاً زيادي از ديواره‌هاي اين قلعه فرو ريخته‌اند و در نتيجه شکل ظاهري آن با چيزي که در دوران بابک خرمدين بوده فرق زيادي دارد. علاوه بر اهميت تاريخي قلعه بابک، ويژگي مهم ديگر آن مربوط به معماري بناي اصلي‌اش مي‌شود. براي وارد شدن به اين قلعه تنها بايد از راه دروازه اصلي اقدام کرد و هيچ امکان ورودي از طريق کوهستان وجود ندارد. بعد از آنکه از دروازه ورودي عبور کرديد و بارو را پشت سر گذاشتيد گذرگاهي باريک را خواهيد ديد که با داشتن ۱۰۰ متر صعود از ارتفاع شما را به دژ اصلي مي‌رساند. با اين کار مي‌توانيد به مدخل ورودي قلعه برسيد، البته براي اين قسمت مسيري سخت و دشوار وجود دارد که از يک سمت به دره‌اي با جنگل‌هاي تنک و عمق ۴۰۰ متري مي‌رسد. اين قسمت به صورت تيغه و ديواره تا انتهاي دره ادامه پيدا مي‌کند. بخش ديگر بناي قلعه بابک ديده‌بان‌هاي نيمه استوانه‌اي آن است که چهار جهت بنا را احاطه کرده‌اند. بعد از عبور از اين بخش شما مي‌توانيد براي رسيدن به دژ اصلي، پلکاني نامنظم را پشت سر بگذاريد. بناي دژ بابک داراي دو و سه‌طبقه است که مي‌توان بعد از ورودي با آن روبه‌رو شد. بعد از اين بنا نيز تالار اصلي قرار دارد که توسط هفت اتاق محاصره شده است. هر کدام از اين اتاق‌ها به تالار مرکزي مرتبط مي‌شوند. وقتي به قسمت شرقي اين دژ مي‌رويد شاهد بخش‌هاي ديگري از اتاق‌ها و آب‌انبار‌ها خواهيد بود. نکته جالب در اين بخش سقف آب‌انبارهاست که با طاق گهواره‌اي و جناغي استقامت پيدا کرده‌اند. گشت‌وگذار در اين بنا مي‌تواند شما را با شگفتي‌هاي ديگري از معماري آن روبه‌رو کند، چيزي که در قلب اين کوه به شکل حيرت‌انگيزي طراحي و ساخته شده است. وقتي از قلعه بابک مي‌گوييم بد نيست اشاراتي نيز درباره سردار ايراني، بابک خرمدين داشته باشيم. بابک خرمدين سردار مشهور و پهلواني است که به استقلال‌طلبي در برابر جمله اعراب پرداخت. او سردار وطن‌دوستي بود که ۲۰ سال با عباسيان مبارزه کرد و در نهايت نيز توسط افشين، يکي از سرداران ايراني شکست داده شد. در طول تاريخ نام افشين به عنوان يک خيانت‌کار به کشور شهرت پيدا کرده است. نکته مهم در رابطه با بابک خرمدين طول مدت مبارزه او نيست، بلکه اين است که اصالت نهضت اين سردار ريشه‌هاي عميقي در باور‌هاي دوره‌هاي بعدي خود به جاي گذاشته است. بابک خرمدين از خانواده‌اي ساده و زحمتکش بود که عاشقانه خاک کشورش را دوست داشت، به همين دليل هم از ستم اعراب به تنگ آمده بود و سعي کرد تا آخرين توان خود براي آزادي ايران تلاش نمايد. درست است که در نهايت اين سردار ايراني کشته شد، اما طرفداران و ياران او با عنوان خرمدينان هم‌چنان وجود داشتند و راه اين سرباز ايراني را پيش مي‌گرفتند. اگر قصد سفر و بازديد از قلعه بابک را داريد بهتر است که در فصل بهار اقدام نماييد تا بتوانيد در زماني که در قلعه قرار گرفتيد منظره خيره‌کننده اين ارتفاع را به خوبي ببينيد. بهتر است که براي رفتن به اين قلعه خودتان را براي پياده‌روي و کوهنوردي زيادي آماده کنيد، اما قطعاً سختي‌هاي مسير مي‌ارزد تا بتوانيد زيبايي‌هاي اين قلعه را از نزديک مشاهده کنيد. از آنجا که قلعه بابک يکي از اصلي‌ترين جاذبه‌هاي گردشگري اين منطقه به شمار مي‌رود، امکانات رفاهي خوبي براي مسافران و گردشگراني که به اين منطقه مي‌آيند فراهم شده است. براي مثال در مسير رسيدن به قلعه، فروشگاه کوچکي نوشيدني و خوراکي عرضه مي‌کند و مي‌توانيد از آن به عنوان نقطه‌اي براي استراحت استفاده نماييد. توصيه مي‌کنيم براي رفتن به قلعه بابک، لباس، کفش مناسب پياده‌روي، کلاه و عينک آفتابي به همراه داشته باشيد تا آفتاب و يا مسير اين قلعه شما را اذيت نکند. اگر تصميم به اقامت در اين منطقه را داريد بايد بگوييم که اتاق و هتل‌هاي موجود در کليبر گزينه‌هاي مناسبي خواهند بود که مي‌توانند اقامت و خاطره خوبي را در اين منطقه براي شما به يادگار بگذارند. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد