«عهدنامه ترکمنچای» چه شکلی بود؟

فارس/ ۱۹۶ سال پيش در چنين روزي، معاده ننگين ايران و روس موسوم به «عهدنامه ترکمانچاي» به امضاي نمايندگان دو کشور رسيد. سندي از بي‌کفايتي قاجاريه که نسخه آن هنوز هم موجود است. در زمان فتحعلي شاه قاجار، دو دوره جنگ بين ايران و روسيه درگرفت که هر دو جنگ باشکست ايران به پايان رسيد. پس از شکست دوم، و در نخستين روز از اسفندماه 1199 شمسي (پنجم شعبان 1243 قمري، 21 فوريه 1828 ميلادي) عهدنامه‏‌اي بين ايران و روس در قريه ترکمانچاي به امضا رسيد که به همين دليل به «عهدنامه ترکمانچاي» مشهور شد. به موجب اين معاهده که از عهدنامه گلستان هم شوم‌تر بود، ولايات ايروان و نخجوان به روسيه واگذار و مرزها معين شد. همچنين علاوه بر غرامتي که ايران پرداخت کرد، حق کشتيراني در درياي خزر مجدداً براي روس‌‏ها به تأييد رسيد. به علاوه، اتباع روسيه در ايران از حقوق کاپيتولاسيون و مصونيت قضايي برخوردار شدند! دولت روسيه در برابر آن همه منافع، تنها وليعهدي عباس ميرزا و رساندن او را به تخت سلطنت تأييد کرد. جالب اينکه نسخه خطي اين عهدنامه پس از گذشت دو قرن همچنان باقي مانده و در کتابخانه ملي نگهداري مي‌شود. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد