هواشناسی جام؛ با آفتاب کنار بیایید و همه را ببرید!

ورزش 3/جام جهانی ۲۰۲۶ در حالی برگزار میشود که گرمای بیسابقه، رطوبت بالا و طوفانهای رعدوبرق میتوانند به چالشی جدی برای تیمها و برگزارکنندگان تبدیل شوند.
سوزان، طاقتفرسا یا خفهکننده؛ هر اسمی که روی آن بگذارید، جام جهانی ۲۰۲۶ قرار است در آبوهوایی بسیار گرم برگزار شود؛ تا جایی که بخش قابل توجهی از مسابقات در دمای بالاتر از ۹۰ درجه فارنهایت (۳۲ درجه سانتیگراد) به انجام خواهد رسید.
احتمالاً این دوره گرمترین جام جهانی از زمان آخرین میزبانی آمریکای شمالی خواهد بود؛ زمانی که ایالات متحده در سال ۱۹۹۴ میزبان رقابتها بود. آن جام جهانی که بیش از ۸۰ درصد بازیهایش پیش از ساعت ۵ عصر و اغلب زیر آفتاب سوزان بعدازظهر برگزار شد، به خاطر شرایط دشوار آبوهوایی در یادها مانده است. یکی از مشهورترین نمونهها، پیروزی دو بر یک مکزیک برابر جمهوری ایرلند در اورلاندو بود؛ مسابقهای که دمای سطح زمین در آن به ۱۱۷ درجه فارنهایت رسید.
هیچ نشانهای وجود ندارد که این دوره تفاوت چندانی با آن جام جهانی داشته باشد. فیفا تابستان گذشته جام جهانی باشگاهها را در آمریکا برگزار کرد؛ تورنمنتی که در عمل بهعنوان یک آزمون جدی برای رویداد اصلی به شمار میرفت. دادههای آبوهوایی نشان میدهد آن مسابقات از نظر گرما، نسبت به هر چهار جام جهانی قبلی شرایط سختتری داشته است.

البته تنها پنج ورزشگاه از آن رقابتها در جام جهانی ۲۰۲۶ مورد استفاده قرار خواهند گرفت و این مسابقات علاوه بر آمریکا، در مکزیک و کانادا نیز برگزار میشود.
در این بررسی، دادههای ۱۰ ساله آبوهوایی برای هر مسابقه بهصورت ساعتی تحلیل شده است؛ به این شکل که زمان شروع بازی، یک ساعت پیش از آن و یک ساعت پس از آن، در بازه هفتروزه پیرامون تاریخ برگزاری مسابقه مورد ارزیابی قرار گرفته است.برای نمونه، در مورد دیدار یکچهارم نهایی کانزاسسیتی که قرار است ۱۱ ژوئیه ساعت ۸ شب برگزار شود، وضعیت آبوهوا بین ساعت ۷ تا ۹ شب در روزهای ۸ تا ۱۴ ژوئیه طی ۱۰ سال گذشته بررسی شده است.
نتایج نشان میدهد ورزشگاه AT&T در دالاس با میانگین تخمینی ۹۰ درجه فارنهایت (۳۲ درجه سانتیگراد) گرمترین ورزشگاه این تورنمنت خواهد بود و پس از آن مونتری مکزیک قرار دارد. همچنین پیشبینی میشود بالاترین دما در ۱۴ ژوئیه ثبت شود؛ روزی که این ورزشگاه میزبان یکی از دیدارهای نیمهنهایی از ساعت ۲ بعدازظهر خواهد بود و دما به حدود ۹۳ درجه فارنهایت (۳۴ درجه سانتیگراد) میرسد. البته دالاس یکی از سه ورزشگاه دارای سقف متحرک و سیستم تهویه مطبوع است؛ دو ورزشگاه دیگر نیز در آتلانتا و هیوستون قرار دارند که میتوانند شرایط را برای بازیکنان قابل تحملتر کنند.
اما شرایط در ورزشگاههای روباز متفاوت خواهد بود. در ۱۰ سال گذشته، دمای هوا هنگام شروع مسابقه در شش ورزشگاه از مجموع ۱۶ ورزشگاه میزبان، دستکم یک بار از ۱۰۰ درجه فارنهایت فراتر رفته است. به گفته آرون منتکوفسکی، هواشناس ارشد شبکه WKBW-TV بوفالو، شرایط در سطح زمین حتی میتواند بسیار گرمتر از چیزی باشد که دماسنجها نشان میدهند.
او میگوید: «این موضوع بهویژه در روزهایی که باد کمی میوزد و آفتاب بهطور کامل میتابد، شدیدتر میشود. سطح زمین بازی کاملاً در معرض نور خورشید قرار دارد، در حالی که بخش زیادی از سکوها در سایه هستند. چمن گرمای خورشید را جذب میکند و دوباره آن را به سطح زمین بازمیگرداند. از طرف دیگر، ساختار ورزشگاهها معمولاً مانع جریان باد میشود؛ در حالی که وزش باد میتواند بخشی از این گرما را از بین ببرد و به خنکتر شدن فضا کمک کند.»

گرمای شدید میتواند سطح روق عملکرد بازیکنان تاثیر بگذارد و اجرای فوتبال پرفشار و پرانرژی را دشوارتر کند. یورگن کلینزمن پس از پیروزی یک بر صفر آلمان مقابل بولیوی در جام جهانی ۱۹۹۴ در شیکاگو گفته بود: «ساختن ریتم بازی در آن شرایط وحشتناک واقعاً کار بسیار سختی بود.»
برخی تیمها از همین حالا برای سازگاری با این شرایط برنامهریزی کردهاند. در کارولینای شمالی، بازیکنان تیم ملی نروژ در یکی از تمرینات اخیر خود زیر آفتاب شدید و در دمای حدود ۹۰ درجه فارنهایت روی زمین دراز کشیده بودند و لباسهای تمرینی سبکتری به تن داشتند؛ شرایطی که تفاوت زیادی با آبوهوای سرد اسکاندیناوی، محل رشد و پرورش بسیاری از آنها، دارد.
نمودارهای این گزارش نشان میدهد نروژ یکی از تیمهایی است که در مرحله گروهی بیشترین اختلاف دمایی را نسبت به شرایط معمول تابستانی محل زندگی بازیکنانش تجربه خواهد کرد.

















